sprinco
. صفحه نخست.............. ........ لیست مطالب .

 

کتیبه ترکی نادر شاه افشار (کتیبه نادری)

             


این سنگ نوشته ترکى معروف به کتیبه نادرى در مدخل دربند ارغون شاه در کلات نادرى٬ ملک پدرى نادر(دره‌گز خراسان)، پیش از آبادی دربند قرار دارد. اشعار به خط ترکى به سال ١١٥٥-١١٥٧ بر روى صخره بزرگى حک شده است. ارتفاع کتیبه از سطح رودخانه ١٥ متر بوده دارای ٢٤ بیت شعر ترکی (٤ مصراع فارسی) است. اشعار متعلق به “گلبن افشار” از شاعران دربار نادر شاه افشار است. در باره وى معلومات گسترده اى وجود ندارد. شعر در ستایش ثنای نادر پسر شمشیر است و با حمد خدا شروع می شود و همچون دیگر آثارش با مرگ او ناتمام مانده است. حکاک این کتیبه کم‌نظیر در تاریخ اسلامى و ترکى دانسته نیست.

 

 متن کتیبه :

 

 بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم و وهوالاعلی                                 Bismillahirrəhmanirrəhim və hüvəl’ə’la

ایبتیدا حمدى خودایى احدو فردى قدیم                İbtida həmd-i Xudâ-yi əhəd-u fərd-u qədim
قادیرى لم یزل و عالیم و دانا و حکیم                       Qâdir-i ləm yəzəl-u âlim-u dâna-vu həkim
او کی بو کون و مکانی یارادیب قودرتدن                         O ki bu kun-u məkanı yaradıb qudrətdə
n   
او کی بو بحر و بری خلق’ ائدیب شؤوکتدن               O ki bu bəhr-u bəri xəlq edib şövkətdən         
ایکی عالمده اودور بنده‌لره یاور و یار                                 İki âləmdə odur bəndələrə yâvər-u yar  
حیکمتیندن گؤرونور بنده‌لره هر آثار                              Hikmətindən görünür bəndələrə hər âsar   
خلقى عالم هامى مؤحتاجدیر او درگاهه                        Xəlq-i âləm hamı möhtâcdır o dərgâhə    
او ووروب نور و مینا٬ کؤوکبى مئهر و ماهه                 O vurub nur-u mina, kövkəb-i mehr-u mâhə
حمدى حقدن سورا اولدو قلمیم نور افشان              Həmd-i Həqdən sora oldu qələmim nurəfşan
“بثنا گستری ختمی روسول٬ فخری جهان            ”Bə səna gostəri-ye xətm-i rüsül, fəxr-i cahan” “
نبی یى هاشیمى و احمد و محمود صیفات                   Nəbi-yi Hâşimi-yü Əhməd-ü Məhmud sifât
کیم خودادان اولا داییم “علیه سلام و صلوات        ”Kim Xudâdan ola dâyim “ələyhi səlam-ü sələvat”
آل و اصحابینا هم رحمتى بئسیار اولا                             Âl-u əshabına həm rəhmət-i besyâr ola
اولا حق یاوری هر کیم اولارا یار اولا                                         Ola Həq yâvəri hər kim olara yâr ola
حمدى نئعمتى حقدن سورا٬ با صیدقى زبان      Həmd-i ne’mət-i Həqdən sora “bâ sidq-i zəban”
فرضدیر بنده‌لره مدحى شهنشاهى جهان                   Fərzdir bəndələrə mədh-i şəhənşâh-i cahan
او شهنشاهى فلک مرتبةیى چرخى سریر                   O şəhənşâh-i fələk mərtəbə-yi çərx-i sərir  
شاه نادیر٬ کی آدی تک یوخ٬ میثل و نظیر                      Şâh Nâdir, ki adı tək yox, misl-ü nəzir       
دئمک اولماز بو شهنشاه٬ بلکى اولا پئیغمبر       -Demək olmâz bu şəhənşah, bəlki ola peyğəmbər    
یا موقررب ملکدیر اولوب از نوعى بشر                       -Yâ muqərrəb mələkidir olub əz növ’-i bəşər  
لئیک چون قودرتى حق ظاهیر ائدیب بیش از پیش        Leyk çün qudrət-i Həq zâhir edib biş əz piş
نظرى حق اونا٬ هر کیمسه دئسه حق٬ دیمیش     Nəzər-i Həq ona, hər kimsə desə Həq, dəymiş
نیسبت ایله شرف و فخرى اوجاقى تئیمور                     -Nisbət ilə şərəf-u fəxr-i ocâq-i Teymur   
حسب ایله به جهان٬ شاهى شهاندیر مشهور                Həsəb ilə bə cahan şâh-i şəhandır məşhur
موصطفا خولق و مسیحا دم و یوسیف طلعت                  Mustəfa xulq-u Məsiha dəm-u Yusif təl’ət
بوعلی دانیش و حاتم کف و لوقمان حیکمت                 Buəli dâniş-u Hâtəm kəf-u Luqman hikmət 
قابیلییتله اونا وئردی خوداوندى کریم                               Qabiliyyətlə ona verdi Xudâvənd-i Kərim
تاج و تختى شهی و عدل و کرم٬ خلقى عظیم        Tâc-ü təxt-i şəhi-yü ədl-ü kərəm, xəlq-i əzim      
هر شرافت که دئسه‌م شاهى شهاندیر کامیل              Hər şərâfət ki desəm şâh-i şəhandır kâmil
مرحمتدن اونون الطافى خودادیر شامیل                       Mərhəmətdən onun əltaf-i Xudâdır şâmil
ائعتیقادى (بئله دیر ؟) او شهى پاکیزه نهاد                            E’tiqadı belədir o şəh-i pâkizə nəhad
باغلامیش صیدق خداونده ائدرلر بئله یاد                      Bağlamış sidq Xudâvəndə edərlər belə yâd  
اله گیرمز بئله دؤولت “به سپاه و شمشیر                     ”Ələ girməz belə dövlət “bə sipah ü şəmşir”
اولا بیلمز بئله ایقبال “به فضل و تدبیر                                  ”Olabilməz belə iqbal “bə fəzl ü tədbir”
سن ویریبس اونا بو سلطنت و تخت و سیپاه                Sən veribsən ona bu səltənət-u təxt-u sipah
سن ویریبسن اونا تاج و کمر و فرر و کولاه                    Sən veribsən ona tâc-u kəmər-u fərr-u kulah
دؤولتیم حافیظى سنسن٬ سنه‌دیر اوممیدیم                  Dövlətim hâfizi sənsən, sənədir ümmidim        
من سنه باغلامیشام صیدق٬ بودور تأییدیم                    Mən sənə bağlamışam sidq, budur tə’yidim
دؤولتیم مونکیرینى سن (ائله دین؟) خوار و ذلیل              Dövlətim münkirini sən elədin xâr-ص zəlil
دوشمنیم کورلوغونا یاور اول٬ ائى رببى جلیل          Düşmənim korluğuna yâvər ol ey Rəbb-i cəlil!
چونکى صیدقی بئله‌دیر حقینه “از رویی یقین            Çünki sidqi belədir Həqqinə “əz ruy-i yəqin  ”
بو سببدن اونا الطافى خودا اولدو موعین                         By səbəbdən ona əltâf-i Xudâ oldu müin
الینی توتدو خوداوندى جهان قودرتدن                             Əlini tutdu Xudâvənd-i cahan qudrətdən
کامیاب ائتدی اونو معدیلتو شؤوکتدن                     Kâmyab etdi onu mə’dilət-ü şövkətdən          
بخت و ایقبال ایله هئچ کیم بئله اولماز باقی                   Bəxt-u iqbal ilə heç kim belə olmaz bâqi    
گون کیمی دؤولتینه٬ عالمه٬ رؤوشن باقی                             Gün kimi dövlətinə aləmə rövşən baqi
شاخ-ى گول نشو و نما (بولدو؟) نمى فئیضیندن       Şax-i gül nəşv-u nəma buldu nəm-i feyzindən  
کى بو اشعار اولوب مدحسرا “گولبون”دن                            Ki bu əş’ar olub mədhsəra “Gülbün”dən

SPRINCO


http://io.gamgos.net/activation/WL1QJFSD2KCFurhbT5Sc8XmbimCR8PiBbKgjkcwAAmyQlgHB8ujh3Q-c-c
موضوعات
آخرین مطالب
آرشیو مطالب
نویسندگان
پیوند ها
ابر برچسب ها
دوستان ما
آمار سایت
بازدیدهای امروز : بار
بازدیدهای دیروز : بار
كل بازدیدها : بار
تعداد نویسندگان : نفر
كل مطالب : عدد
مطالب ما
GPS
قالب وبلاگ